Chính phủ Nhật Bản vừa quyết định đưa bông cải xanh vào danh mục "rau thiết yếu", đánh dấu lần đầu tiên sau 52 năm một loại rau mới được bổ sung vào hệ thống bình ổn sản xuất và cung ứng. Quy định này sẽ chính thức có hiệu lực từ tháng 4/2026 theo Luật Ổn định sản xuất và vận chuyển rau quả của quốc gia này.

Cơ chế bảo hộ và bình ổn giá

Việc được phân loại là rau thiết yếu cho phép nông dân Nhật Bản nhận được các khoản hỗ trợ tài chính bù đắp từ chính phủ trong trường hợp giá thị trường giảm mạnh. Cơ chế này nhằm mục đích duy trì hoạt động sản xuất ổn định, tránh tình trạng đứt gãy nguồn cung đối với các mặt hàng có tầm quan trọng lớn trong đời sống hàng ngày.

Kể từ năm 1974 đến nay, danh mục rau thiết yếu của Nhật Bản vẫn giữ nguyên các loại rau cơ bản. Việc bổ sung bông cải xanh cho thấy sự thay đổi đáng kể trong chiến lược an ninh lương thực và đáp ứng xu hướng tiêu dùng hiện đại.

Sự bùng nổ nhu cầu tiêu thụ tại thị trường Nhật Bản

Dữ liệu từ Bộ Nông nghiệp Nhật Bản cho thấy một sự thay đổi mạnh mẽ trong thói quen ăn uống của người dân. Lượng bông cải xanh tiêu thụ bình quân đầu người mỗi năm đã tăng từ 540 gram vào năm 1990 lên mức 1.619 gram vào năm 2022. Trong cùng giai đoạn, khối lượng hàng xuất xưởng cũng tăng gấp đôi, đạt mức 157.000 tấn.

Đáng chú ý, xu hướng này diễn ra trong bối cảnh tổng mức tiêu thụ rau các loại tại Nhật Bản đang có dấu hiệu đi ngang hoặc giảm. Theo Bộ Y tế Nhật Bản, dù mức khuyến nghị tiêu thụ rau là 350 gram/ngày, thực tế người dân mới chỉ đạt bình quân 256 gram vào năm 2023.

Giá trị dinh dưỡng thúc đẩy tăng trưởng

Giáo sư Satomi Maruyama từ Đại học Kinjo Gakuin nhận định, nhu cầu tăng cao xuất phát từ nhận thức ngày càng lớn của người dân về sức khỏe. Bông cải xanh được đánh giá cao nhờ thành phần dinh dưỡng cân đối, bao gồm vitamin, chất xơ, beta-carotene, kali, axit folic và protein. Đặc biệt, mầm bông cải xanh còn chứa sulforaphane, một hợp chất có nhiều lợi ích tiềm năng cho sức khỏe.

Chiến lược cung ứng quanh năm và thách thức sản xuất

Để duy trì nguồn cung ổn định 12 tháng trong năm, Nhật Bản đã thiết lập mạng lưới phối hợp sản xuất giữa các vùng khí hậu khác nhau:

Mùa hè: Tập trung tại tỉnh Nagano và các vùng cao nguyên thuộc Hokkaido.
Mùa đông: Sản xuất tại các khu vực ôn hòa quanh và phía tây vùng Kanto.

Tại khu vực Tahara, một trong những trung tâm sản xuất lớn, nông dân đang sử dụng tới 16 giống bông cải xanh khác nhau để thu hoạch liên tục theo mùa vụ. Các công nghệ bao bì giữ độ tươi cũng được áp dụng triệt để nhằm kéo dài thời gian bảo quản trong quá trình vận chuyển.

Mặc dù đối mặt với thách thức về thiếu hụt lao động kế cận, việc đưa bông cải xanh vào danh mục rau thiết yếu được kỳ vọng sẽ tạo động lực kinh tế mạnh mẽ, giúp cải thiện thu nhập cho nông dân và củng cố niềm tin cho các nhà sản xuất địa phương.