Sau khi Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei qua đời trong cuộc không kích của Mỹ và Israel hôm 28-2, Tehran đang đối mặt thử thách nghiêm trọng.

Tuy nhiên, đằng sau hậu trường, một nhân vật đã chuẩn bị sẵn cho kịch bản như vậy, âm thầm giám sát các kế hoạch kế nhiệm nhằm duy trì sự liên tục của chế độ.

Nhân vật đó là Ali Larijani, hiện là Thư ký Hội đồng An ninh quốc gia tối cao (SNSC).

Niềm tin của đại giáo chủ

Những người từng nghiên cứu kỹ về ông Ali Larijani mô tả ông là một nhân vật bí ẩn và khó đoán, chủ yếu hành động sau hậu trường. Ông có thể xuất hiện ôn hòa hoặc cứng rắn tùy theo hoàn cảnh cần thiết.

Ông Larijani là người được Lãnh tụ tối cao Khamenei tin tưởng hơn bất kỳ ai và giao nhiệm vụ bảo vệ chế độ Iran trong trường hợp giới lãnh đạo gặp chuyện.

Sự tin tưởng của ông Ali Khamenei dành cho ông Ali Larijani được gây dựng qua hàng thập kỷ ông Larijani đảm nhận một loạt vị trí: Bộ trưởng Văn hóa vào đầu những năm 1990, người đứng đầu cơ quan phát thanh – truyền hình quốc gia trong suốt một thập kỷ, thư ký SNSC, chủ tịch Quốc hội...

Trong suốt nhiều tháng qua, theo các nguồn tin, ông đã âm thầm xây dựng các kế hoạch điều hành đất nước sau hậu trường trong trường hợp Mỹ tuyên chiến với Iran.

Ông Ali Larijani đến thủ đô Muscat - Oman hôm 10-2. Ảnh: AP

Bằng cách kiểm soát dòng chảy thông tin, quản lý các liên minh và điều hướng các kênh ngoại giao, ông có thể ổn định chính phủ để thực hiện một cuộc chuyển giao quyền lực có kiểm soát, ngăn chặn tình trạng tranh giành quyền lực trong nội bộ và nguy cơ xảy ra bất ổn toàn diện.

Trong thời gian gần đây, ông Ali Larijani còn đảm nhận vai trò đối ngoại then chốt với tư cách đặc phái viên riêng của ông Ali Khamenei.

Lãnh tụ tối cao Iran thường xuyên cử ông sang Nga để phối hợp chiến lược và chuyển tải thông điệp, qua đó cho thấy mức độ tin cậy đặc biệt mà ông gần như không dành cho bất kỳ ai khác. Chuyến đi Nga gần nhất của ông Ali Larijani là vào ngày 30-1, nơi ông có cuộc gặp Tổng thống Vladimir Putin.

Lộ diện nhiều hơn

Ông Larijani xuất thân từ dòng dõi giáo sĩ Shiite tôn quý và là một trong những gia đình quyền lực nhất ở Iran. Gia đình này sống tại TP Amol, nơi cha ông là một giáo sĩ có ảnh hưởng lớn.

Năm 1931, cha mẹ ông chuyển tới TP Najaf - Iraq sau sức ép từ nhà cầm quyền khi đó là Reza Shah. Họ trở về Iran vào năm 1961, ba năm sau khi ông Larijani chào đời.

Ông Ali Larijani (phải) và Bộ trưởng Ngoại giao Oman Badr al-Busaidi tại thủ đô Muscat - Oman hôm 10-2. Ảnh: AP

Không lâu trước khi xung đột xảy ra hôm 28-2, người đàn ông 67 tuổi này cũng xuất hiện ngày càng nhiều trong các hoạt động công khai.

Ông Larijani gặp gỡ các nhà lãnh đạo Trung Đông, tham gia các cuộc phỏng vấn kéo dài hàng giờ với phương tiện truyền thông Iran và quốc tế, cũng như tích cực đăng tải nội dung trên mạng xã hội.

Giờ đây, khi Iran đối mặt nhiều sức ép trong và ngoài nước, ông Larijani đã cho thấy mình là người không thể thay thế. Theo tờ Telegraph, nhân vật này hiện còn là ứng cử viên rõ ràng để dẫn dắt Iran trong các cuộc đàm phán ngoại giao và hướng tới hòa bình.